Với sự sụp đổ của LUNA – UST, ở thời điểm hiện tại có rất nhiều người đang mất niềm tin vào stablecoins thuật toán mới với cam kết lãi suất cao. Gần đây nhất sau vụ sụp đổ của UST thì Tron đã ra mắt stablecoins của mình là USDD với mức cam kết APY 30%.

Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ra mắt, đồng stablecoins USDD hiện đang bị mất peg. Mức giảm sâu nhất của USDD là $0.89, sau khi Justin Sun cố gắng bơm thêm tiền để giữ peg USDD sớm về 1 USD.

Trong bài viết này, anh em cùng GTA nghiên cứu mô hình hoạt động của USDD và đánh giá cũng như đưa ra các lý do liệu có sự thao túng giá USDD hay không?

Tổng quan về USDD

USDD (Decentralized USD) là stablecoins thuật toán được phát hành bởi TRON (TRX) – sản phẩm mà họ tuyên bố rằng sẽ mở ra kỷ nguyên “stablecoin 3.0”.

website-cua-usdd
Website của USDD: https://usdd.io/#/

USDD được hỗ trợ bởi đồng TRON (TRX), dùng thuật toán để đảm bảo giá đồng USDD luôn giữ ổn định ở mức $1. Cách làm này khác với những stablecoin thông thường như USDT và USDC đó là có tài sản đảm bảo phía sau. Còn USDD sẽ cạnh tranh với USN của Near ( trước có thêm UST của Terra ) trong phân khúc stable thuật toán cung cấp lãi suất tiền gửi cao.

Cơ chế hoạt động

Có thể nói, mô hình hoạt động của USDD hoàn toàn tương tự với UST. USDD sẽ được neo vào đồng đô la Mỹ (USD), với 1 USDD sẽ tương ứng với 1 USD. Trước mắt, giá trị của USDD sẽ được bảo chứng bằng token TRX của TRON. Giống với cách mà LUNA bảo chứng cho UST.

Để có USDD, người dùng cần lock (khoá) TRX của mình để nhận một lượng USDD có giá trị tương ứng. Trong trường hợp người dùng muốn nhận lại TRX, người dùng chỉ cần thực hiện thao tác ngược lại đó là trả USDD về hợp đồng của USDD và được giao dịch gửi trả USDD.

Tóm tắt lại cách hoạt động của USDD như sau:

  • Khi USDD có giá < 1 USD, anh em có thể swap 1 USDD thành 1 USD giá trị TRX
  • Khi USDD có giá > 1 USD, anh em có thể swap 1 USD giá trị TRX để nhận về 1 USDD

Hoặc anh em có thể tham khảo mô hình hoạt động của USDD qua sơ đồ bên dưới đây.

co-che-hoat-dong-cua-usdd

USDD được bảo chứng bởi như thế nào

Về tài sản thế chấp, theo thông báo của quỹ TronDAO Reserve, USDD sẽ được đảm bảo bằng các tài sản crypto stablecoins USDT, các tài sản thế chấp khác như BTC, TRX. Theo TRON, Collateral Ratio (tỉ lệ tài sản thế chấp) của USDD sẽ luôn được đảm bảo trên 130%.

TRX và USDD có mối quan hệ với nhau dựa trên cơ chế mint/redeem tạo stablecoin. Tuy nhiên, USDD là một stablecoin có tài sản đảm bảo không chỉ dựa trên TRX mà còn dựa trên BTC và USDT.

Dấu hỏi lớn về tài sản đảm bảo của USDD

Theo dữ liệu từ https://tdr.org/#/ – trang web on-chain về trữ lượng USDD và tài sản bảo chứng, USDD đang có tổng cung là 1,28 tỷ USD nhưng chỉ có 723 triệu USD đang lưu hành.

Việc USDD tự tin bảo chứng 200% là dựa theo cách tính:

  • Collateral Ratio (tỉ lệ tài sản thế chấp – viết tắt là CR)
  • CR = (Tổng tài sản thế chấp + Tổng giá trị TRX đã đốt) / Tổng USDD phát hành

Đó là lý do tại sao cung USDD hiển thị CR là 324%. Con số này được TronDAO Reverse giải thích rằng: “USDD luôn được bảo chứng cao hơn giá trị thật. Cho nên nếu trường hợp xảy ra mất peg xảy ra thì sẽ luôn có dư lượng tài sản đảm bảo cho USDD.”

USDT không phải là USDT

Theo dữ liệu on-chain, TDR đã gửi 140 triệu USDT này vào JustLend – nền tảng cho vay thuộc hệ sinh thái TRON – để kiếm thêm lợi nhuận.

Hành động này cũng khá dễ hiểu, vì chúng ta “không nên để tiền đứng yên”. Tuy nhiên, một khi đã gửi token lên nền tảng cho vay, thì số USDT này sẽ phải chịu rủi ro tiềm tàng là giao thức JustLend bị tấn công >> thất thoát tài sản.

Dự trữ quỹ bằng tài sản quá biến động
Ngoài ra, mới đây nhất Justin Sun thông báo đã bán khoảng 100M USDT trong quỹ dự trữ để mua thêm BTC và TRX. (số tài sản này chưa được phản ánh vào số dư quỹ).

Việc bán USDT, một đồng stablecoin, để mua thêm BTC và TRX là 2 đồng coin biến động mạnh là hành động gây nguy hiểm cho quỹ tài sản sản bảo chứng.
Liệu có sự thao túng USDD?
Về USDD
Reserve bảo lãnh cho USDD đã về 613tr, supply ở khoảng 723tr, USDD đang dần mất peg. Trong khi đó Liquidity của USDD đã tăng lên 82%.

Một vài điểm chính:

  • Cơ chế của TRON khá giống Luna : mint và burn TRX qua lại với USDD và farm bằng USDD với rate 30%
  • Total supply của USDD: 723 triệu
  • 92% backed by reserve, reserve : 668m (đa phần là $TRX) ⇒ $TRX giảm thì reserve giảm, bỏ phần TRX ra thì collateralization ratio còn khoảng 73%.
  • 140m trong reserve là JUSDT ko phải USDT thường, nếu Justlend có biến thì khoản này khả năng depeg.
  • 07/06/2022, lấy 100m usdt ( trong reserve) mua BTC & Trx trên Binance.
  • Mới dep 1000 btc vào reserve hồi đầu tháng 6 + thêm 50m ($BTC +$TRX) hôm qua. Tổng 150tr đã mua BTC và BTC liên tục giảm giá.

Trong reserve tại thời điểm viết bài chỉ còn hơn $600tr, ( 300m $BTC, 140m jUSDT, 60m $TRX). cỡ 700m trx burn ⇒ 128% collateralize ratio. USDD mất peg thì có 2 trường hợp xảy ra:

  • 1 là mint TRX đốt USDD
  • 2 là bán btc ($300m), jUSDT để giữ peg

Cả 2 cách đều gây hiệu ứng crash lên 1 thị trường vốn đã mất thanh khoản, vì BTC dump sẽ kéo theo cả thị trường, mà TRX dump thì reserve so với usdd supply ngày càng giảm, buộc bán BTC sau này.

Về TronDAO Reserve

Trong bảng info trên thì TDR tính gộp cả tỷ lệ burn của TRX nên mới ra được cái ratio cao đến 200% như vậy đó . Chứ thực tế, real coll ratio của USDD chỉ đâu đó 90-118%. Vụ mất peg vừa qua đã nói rằng 200% chỉ là con số không có thực, bởi nếu thực sự như vậy, Reserve của DAO đã phát hiện ngay lập tức việc mất peg và không để nó xảy ra, chứ không phải đợi nó xảy ra rồi mới bơm vào cho đủ.

Thực chất thì Sun chỉ đang huy động vốn cho cái Foundation nó đang làm thôi và cũng ko hề thổi giá TRX như vòng lặp của Luna và UST. 

Justin Sun có sự quái và nhanh nhạy hơn. Bản thân Luna và UST mới sập đã tung ra ngay USDD với APY 30% để kéo user về. Tuy nhiên, chính cái tâm lý hoảng loạn của mọi ng khi mất niềm tin vào Luna nên cái apy 30% kia là không hiệu quả.

Một số ý kiến khác

Ngày 15/6, Justin Sun triển khai 1,2B để giữ peg cho USDD nhưng giá USDD vẫn chưa về peg 1$. Mình thấy có một số vấn đề mà anh em cần lưu ý như sau:

  • Cái mức APY 30% của USDD đang trả là khuyến mãi chứ không phải là phần thưởng chính thức
  • Tiền của Justin Sun lớn hơn nhiều so với total marketcap của TRON ( chưa tính thêm tiền của các quỹ, đối tác, member ) 
  • Ngoài ra, Supply của USDD mới có hơn 630M$ nên khá dễ đỡ chart.
  • Hoặc có sự thao túng bằng cách là nó tự depeg bằng cách rút USDD số lượng lớn, sau đó lợi dụng FUD mở lệnh long/short rồi dep tiền vào đỡ chart. ( nó rút USDD số lượng lớn ra để nó depeg giá giảm tạo chênh lệch arbitrage (giao dịch). ( 1usdd=1usdt)

  • USDD chưa được bơm nhiều, chưa kể là TRX (Justin Sun) nó khôn hơn những thằng khác ở chỗ là từ bài học của Luna mà nó đã lường trước được sự việc rồi. Có thể là bài toán của USDD đi theo mô hình kim tự tháp chứ ko phải đi theo mô hình ponzi của Luna.

Còn việc thao túng như thế nào thì cần quan sát 1 số thứ. Điền hình là thời gian qua sàn Poloinex nó hoạt động lại. ( Có thể thấy là Justin Sun đã mua lại sàn này để làm lại và thao túng từ sàn qua cũng là 1 cách.

Về cơ bản, tất cả mọi người đều nhìn thấy được rằng, USDD nó sẽ giống vs UST của Terra. Nhưng chưa có quá nhiều cơ sở.

Ý kiến cá nhân về việc thao túng của USDD

Mọi người có thể thấy rằng, USDD rất giống với UST. Tuy nhiên, cái quan trọng là thời điểm hiện tại, USDD chưa có quá nhiều user để có thể mạnh như UST. USDD muốn khởi động thì phải cần 1 lượng user cực kỳ lớn mạnh. Và không bị dèm pha như ponzi 2 hay là ust kế để tránh hiệu ứng domino và kế hoạch đó.

Về cái APY 30% thì nó chỉ là khuyến mại chứ không phải là phần thưởng chính thức. Vì bản chất nó không nhiều tiền như ANC của Terra. 

Hiện tại, các dự án về stablecoin đang bị mất niềm tin ở các dự án stablecoins về Algorithm. Còn những dự án mà được back bởi USD thì khác. Về cơ bản, các dự án stablecoin Algorithm ngoài APY cao ra thì không còn cách nào để thu hút user ngoài các gói hấp dẫn.

Justin Sun cũng “khôn” hơn vì Sun không bơm quá nhiều tiền mà muốn cân bằng. Vì cấu trúc mô hình kim tự tháp là cho những người đầu vào có lợi nhiều hơn. Hoặc suy rộng ra là Justin Sun đang muốn huy động tiền cho cái Foudation của mình.

Ngoài ra, mình thấy rằng có thể USDD đang bị thao túng bằng cách tự depeg bằng cách rút USDD số lượng lớn, sau đó lợi dụng FUD trên để mở lệnh Long/Short rồi dep một lượng tiền lớn vào vào đỡ chart. Việc rút USDD số lượng lớn ra để depeg giá giảm tạo chênh lệch arbitrage (giao dịch) ( 1 USDD = 1 USDT ). Bằng chứng là việc thời gian qua, anh em thấy USDD bị mất peg liền vô các sàn giao dịch để mở lệnh Short TRON (TRX). Tuy nhiên, sau đó thì đều xuất hiện những cái râu nến kill short rất nặng, dẫn đến anh em bị cháy tài khoản.

Dự đoán và cảnh báo

Để mà nói một cách công bằng, tổng cung của USDD hiện tại vẫn còn khá thấp, chưa đủ để tạo ra ảnh hưởng lớn trên thị trường.

Trước tình hình USDD bị FUD rất nhiều và cộng đồng đang “rủ nhau” short TRX làm funding rate trên Binance rất cao và Justin Sun tuyên bố TronDAO Reserve sẽ triển khai 2 tỷ USD để chống lại đội short. Và sau một vài lần mất peg thì Justin Sun cũng dep rất nhiều tiền để đỡ lại peg cho đồng TRX.

Tuy nhiên, anh em cần lưu ý đến tình hình thị trường hiện tại:

  • Đầu tiên là việc Celsius đang có nguy cơ bị vỡ nợ
  • Nhiều giao thức DeFi chủ chốt trong thị trường phụ thuộc rất nhiều vào stETH
  • Nếu tình trạng stETH mất peg tiếp diễn >> Rủi ro thanh lý hàng loạt >> ETH dump mạnh, BTC và các đồng khác cũng không thoát khỏi chung số phận.
  • Các quỹ lớn đều đang phải đối mặt với việc bị thanh lý các khoản vay ( điển hình thời gian gần đây là quỹ Three Arrows Capital.
  • BTC và TRX giảm mạnh >> Giá trị tài sản đảm bảo cho USDD sụt giảm
  • Từ những vấn đề trên dẫn tới hiệu ứng dây chuyển làm cho thị trường đổ máu.

Kết luận

Với những dự đoán và cảnh báo trên thì anh em cần cân nhắc kĩ các rủi ro trước khi đầu tư vào TRX hoặc USDD trong thời gian này. Đặc biệt là khi mọi người chỉ mint USDD để nhận APY 30% thì việc stablecoins này tiếp tục mở rộng và qua đó chiếm lĩnh thị trường, tuy nhiên nó sẽ rất khó trở thành hiện thực trong tương lai gần. Nhất là khi thị trường biến động như vừa rồi thì USDD đang liên tục mất peg và dù Justin Sun có bơm thêm tiền thì USDD vẫn chưa về mức peg 1 USD.

Hiện tại, tổng cung của USDD chưa được lớn và chỉ các quỹ lớn mới được mint ra USDD cùng với những dự đoán cá nhân của mình thì mình vẫn nghiêng về khả năng USDD đang bị thao túng là rất lớn. Còn câu hỏi đặt ra là ” Liệu USDD có sụp đổ hay không ” thì chúng ta cần phải quan sát. Nếu người dùng chỉ quan tâm đến USDD vì cái APY, khi USDD gặp sự cố hoặc APY giảm, nó sẽ có thể trở thành một UST thứ 2.